ફોર્મ 121 શું છે? TDS બચાવવાનો નવો નિયમ – Complete Guide 2026
ફોર્મ 121 શું છે? TDS બચાવવાનો નવો નિયમ – Complete Guide 2026
પરિચય
જો તમને Bank FD Interest, Dividend, Rent, Insurance Commission અથવા અન્ય કોઈ Income પર TDS કપાઈ રહ્યો હોય, તો હવે તમારા માટે એક મહત્વપૂર્ણ નવી Update આવી રહી છે।
1 એપ્રિલ 2026થી નવું Form 121 લાગુ થવાનું છે।
આ Form ખાસ કરીને એવા Taxpayers માટે ખૂબ ઉપયોગી રહેશે જેમની Total Taxable Income Basic Exemption Limit કરતાં ઓછી છે અને જે Unnecessary TDS Deductionથી બચવા માંગે છે।
આ આર્ટિકલમાં આપણે સરળ ભાષામાં સમજશું:
Form 121 શું છે
કોણ Form ફાઇલ કરી શકે
કઈ Income પર ઉપયોગ થાય છે
Step-by-Step Filing Process
મહત્વપૂર્ણ Rules અને Limits
Form 121 શું છે?
Form 121 એક Declaration Form છે જે Taxpayer દ્વારા Bank અથવા Income આપનાર Partyને આપવામાં આવે છે જેથી તેમની Income પર TDS Deduct ન થાય।
સરળ શબ્દોમાં કહીએ તો:
“જો તમારી Total Income Taxable Limit કરતાં ઓછી હોય તો તમે Form 121 ફાઇલ કરીને TDS બચાવી શકો છો.”
આ Form જૂના Form 15G અને 15H જેવી રીતે કામ કરશે પરંતુ નવા Tax System પ્રમાણે Update કરવામાં આવ્યું છે।
કોણ Form 121 ફાઇલ કરી શકે?
Eligible Persons
✅ Resident Individual
✅ Senior Citizen
✅ Low Taxable Income ધરાવતા Taxpayer
Not Eligible
❌ NRI (Non-Resident)
❌ Company
❌ Partnership Firm
કઈ Income પર Form 121 ઉપયોગી છે?
1. FD Interest Income
જો તમને Fixed Deposit પરથી Interest મળે છે અને Bank TDS કાપે છે તો Form 121 ઉપયોગી છે।
2. Recurring Deposit Interest
RD Interest પર પણ TDS Deduction અટકાવી શકાય છે।
3. Insurance Commission
Insurance Policy Renewal અથવા Commission Income પર પણ TDS લાગે છે।
4. Rent Income
Plant & Machinery અથવા Land & Building Rent પર પણ TDS Deduct થાય છે।
5. Dividend Income
Shares અથવા Mutual Fund Dividend પર TDS બચાવવા માટે પણ આ Form ઉપયોગી છે।
6. Bond / Debenture Interest
Bond અથવા Debenture Interest Income પર પણ Form 121 ઉપયોગ કરી શકાય છે।
Form 121 કેવી રીતે ભરવું? (Step-by-Step)
Step 1 – Personal Details
સૌથી પહેલા નીચેની વિગતો ભરવી પડશે:
Name
Address
PAN Number
Residential Status
Mobile Number
અહીં “Resident” Select કરવું પડશે।
Step 2 – Senior Citizen Status
જો તમારી Age 60 વર્ષ અથવા વધુ હોય તો “Yes” Tick કરો।
60 વર્ષથી ઓછી હોય તો “No” Tick કરો।
Step 3 – Tax Year લખો
હવે Previous Year અને Assessment Yearનો Concept દૂર થઈ રહ્યો છે।
ઉદાહરણ:
1 April 2026 માટે Tax Year = 2026-27
Step 4 – Nature of Income
અહીં Incomeનો પ્રકાર લખવાનો રહેશે।
Example:
FD Interest
Dividend
Rent
Insurance Commission
Step 5 – Estimated Income લખો
તમારે અંદાજ આપવાનો રહેશે કે આખા વર્ષમાં કેટલી Income મળશે।
Example:
| Bank | FD Amount | Interest Rate | Estimated Interest |
|---|---|---|---|
| PNB | ₹10 લાખ | 7% | ₹70,000 |
| BOB | ₹5 લાખ | 6% | ₹30,000 |
| HDFC | ₹8 લાખ | 7.5% | ₹60,000 |
જો કોઈ Bankમાં Interest Limit Cross થાય છે તો ત્યાં અલગથી Form 121 આપવો પડશે।
મહત્વપૂર્ણ Income Limits
60 વર્ષથી ઓછી Age
Total Estimated Income Basic Exemption Limit સુધી હોવી જોઈએ।
Senior Citizens
Senior Citizensને વધુ Exemption Benefit મળે છે।
Multiple Banks હોય તો શું કરવું?
જો તમારી અલગ અલગ Banksમાં FD હોય તો દરેક Bankમાં અલગ Form 121 આપવો પડશે।
Example:
SBI માટે અલગ
HDFC માટે અલગ
PNB માટે અલગ
Previous ITR Details
તમારે છેલ્લા 2 વર્ષના ITRની વિગતો આપવી પડી શકે છે:
Tax Year
Acknowledgement Number
Returned Income
જો ITR File ન કર્યું હોય તો Blank રાખી શકો છો।
Form 121 ક્યાં Submit કરવું?
તમે આ Form નીચેની જગ્યાએ આપી શકો છો:
Bank Branch
NBFC
Insurance Company
Mutual Fund Company
Dividend આપતી Company
ઘણી Banks Online Internet Banking દ્વારા પણ Accept કરશે।
મહત્વપૂર્ણ Tips
PAN Number ફરજિયાત છે
PAN આપવો ખૂબ જરૂરી છે। PAN વગર Higher TDS લાગી શકે છે।
ખોટી માહિતી ન આપો
Wrong Declaration આપવાથી Penalty લાગી શકે છે।
સમયસર Form Submit કરો
Financial Yearની શરૂઆતમાં જ Form આપવો વધુ સારું છે।
Conclusion
Form 121 Taxpayers માટે ખૂબ ઉપયોગી Form બનવાનું છે જે Unnecessary TDS Deductionથી બચવામાં મદદ કરશે।
જો તમારી Income Taxable Limit કરતાં ઓછી છે તો આ Form સમયસર Submit કરીને તમે તમારો Cash Flow વધુ સારો રાખી શકો છો।
સાચી Estimated Income Calculate કરો અને દરેક Bank અથવા Payerને અલગ Form આપવાનું ભૂલશો નહીં।
Comments
Post a Comment