ટેક્સ યર 2026-27 માટે TDS/TCS ચાલાન કેવી રીતે ભરવું? 

Income Tax Act 2025 હેઠળ નવી ઓનલાઈન પ્રોસેસ

પરિચય

ભારત સરકાર દ્વારા Income Tax Act 2025 1 એપ્રિલ 2026થી અમલમાં મુકવામાં આવ્યો છે। નવા કાયદા સાથે TDS અને TCS ચાલાન ભરવાની પ્રોસેસમાં પણ ઘણા મહત્વપૂર્ણ ફેરફારો કરવામાં આવ્યા છે।

પહેલાં આપણે:

• Financial Year (FY)

• Assessment Year (AY)

જેવા શબ્દોનો ઉપયોગ કરતા હતા। પરંતુ હવે નવા નિયમ મુજબ માત્ર:

“Tax Year”

શબ્દનો ઉપયોગ થશે।

એટલે કે 1 એપ્રિલ 2026 થી 31 માર્ચ 2027 સુધીનો સમય હવે:

Tax Year 2026-27

કહેશે।

જો તમે 1 એપ્રિલ 2026 પછી કોઈપણ પેમેન્ટ પર TDS કાપો છો અથવા TCS કલેક્ટ કરો છો, તો તેની ચાલાન હવે Income Tax Act 2025 હેઠળ ભરવી પડશે।

આ આર્ટિકલમાં આપણે સરળ ગુજરાતી ભાષામાં સમજશું:

• TDS/TCS ચાલાન કેવી રીતે ભરવી

• Income Tax Portal પર નવી પ્રોસેસ શું છે

• સાચો Section Code કેવી રીતે પસંદ કરવો

• Major Head અને Minor Head શું છે

• Net Banking દ્વારા પેમેન્ટ કેવી રીતે કરવું

• સામાન્ય ભૂલો કેવી રીતે ટાળવી

આ માર્ગદર્શિકા Accountant, Tax Consultant, Business Owner અને વિદ્યાર્થીઓ માટે ખૂબ ઉપયોગી રહેશે।

---

Income Tax Act 2025 શું છે?

સરકારે જૂના Income Tax Act 1961 ને સરળ બનાવવા માટે નવો Income Tax Act 2025 લાગુ કર્યો છે।

આ કાયદો:

1 એપ્રિલ 2026

થી અમલમાં આવ્યો છે।

નવા કાયદાની મુખ્ય બાબતો:

• FY અને AY ની જગ્યાએ Tax Year

• નવી TDS/TCS Challan System

• Updated Section Codes

• સરળ Online Compliance

• સુધારેલ e-Pay Tax Portal

---

Tax Year 2026-27 શું છે?

1 એપ્રિલ 2026 થી 31 માર્ચ 2027 સુધીનો સમય હવે:

Tax Year 2026-27

કહાશે।

આ સમયગાળા દરમિયાન કાપવામાં આવેલ TDS અથવા કલેક્ટ કરાયેલ TCS માટે નવી પ્રોસેસ મુજબ ચાલાન ભરવી પડશે।

---

TDS/TCS ચાલાન ભરવાની 2 રીતો

Income Tax Portal પર TDS/TCS ચાલાન બે રીતે ભરવામાં આવે છે।

---

1. Login કરીને Challan ભરવી

આ પદ્ધતિમાં:

• Income Tax Portal પર Login કરવું

• e-Pay Tax Option ખોલવું

• Challan Generate કરીને Payment કરવું

આ રીત CA, Accountant અને Business Users માટે વધુ ઉપયોગી છે।

---

2. Login કર્યા વગર Challan ભરવી

જો તમે Login કરવું ન ઇચ્છતા હો, તો પણ Challan ભરી શકો છો।

તે માટે:

• Income Tax Portal ખોલો

• નીચે “Quick Links” માં જાઓ

• “e-Pay Tax” પર ક્લિક કરો

ત્યારબાદ લગભગ એ જ પ્રોસેસ રહેશે।

---

Step-by-Step TDS Challan Payment Process

હવે સંપૂર્ણ પ્રોસેસ વિગતે સમજીએ।

---

Step 1: Income Tax Portal પર Login કરો

સૌપ્રથમ Income Tax Portal પર જઈને Login કરો।

તે માટે જરૂરી રહેશે:

• User ID

• Password

• OTP

---

Step 2: e-File → e-Pay Tax પર જાઓ

Login કર્યા પછી:

e-File → e-Pay Tax

પર ક્લિક કરો।

અહીંથી TDS/TCS Payment કરવામાં આવે છે।

---

Step 3: યોગ્ય Income Tax Act પસંદ કરો

હવે Portal પર બે વિકલ્પ દેખાશે:

• Income Tax Act 1961

• Income Tax Act 2025

---

કયો વિકલ્પ પસંદ કરવો?

જો TDS 31 માર્ચ 2026 પહેલા કાપ્યો હોય:

તો:

Income Tax Act 1961

પસંદ કરો।

---

જો TDS 1 એપ્રિલ 2026 પછી કાપ્યો હોય:

તો:

Income Tax Act 2025

પસંદ કરો।

Tax Year 2026-27 માટે હંમેશા Income Tax Act 2025 પસંદ કરવો પડશે।

---

Step 4: “New Payment” પર ક્લિક કરો

હવે:

New Payment

પર ક્લિક કરો।

---

Step 5: Tax Year પસંદ કરો

અહીં પસંદ કરો:

Tax Year 2026-27

એટલે કે:

• 1 April 2026
  થી

• 31 March 2027

સુધીનો સમય।

---

Step 6: TDS/TCS Tab પસંદ કરો

હવે Portal પર અલગ-અલગ Tabs દેખાશે।

અહીં:

TDS/TCS

પસંદ કરીને:

Proceed

પર ક્લિક કરો।

---

Step 7: Minor Head પસંદ કરો

હવે સામાન્ય રીતે:

Minor Head 200

પસંદ કરવો પડે છે।

આ Regular TDS/TCS Payment માટે વપરાય છે।

---

Step 8: Major Head પસંદ કરો

હવે બે વિકલ્પ આવશે।

---

Company Deductees

જો Deductee Company હોય તો।

---

Other Than Company Deductees

જો Deductee:

• Individual

• HUF

• Firm

• Trust

વગેરે હોય તો।

યોગ્ય Major Head પસંદ કરવો ખૂબ જરૂરી છે।

---

Step 9: Residential Status પસંદ કરો

હવે Deductee નો Residential Status પસંદ કરો।

જેમ કે:

• Resident

• Non-Resident

જો વ્યક્તિ ભારતનો Resident હોય તો:

Resident Deductee

પસંદ કરો।

---

Step 10: યોગ્ય Section Code પસંદ કરો

આ સૌથી મહત્વપૂર્ણ સ્ટેપ છે।

હવે Portal પર:

Description Box

દેખાશે।

અહીંથી યોગ્ય:

• Nature of Payment

• Section Code

પસંદ કરવો પડશે।

---

મહત્વપૂર્ણ TDS Section Codes

Commission & Brokerage

• Section Code: 106

---

Machinery Rent

• Section Code: 108

---

Land/Building Rent

• Section Code: 109

---

Interest Payment

Non-Bank Interest માટે:

• Section Code: 102

---

Contractor Payment

Individual/HUF Contractor

• Section Code: 1023

Other Contractors

• Section Code: 1024

---

Technical Services / Royalty

• Section Code: 1026

---

Professional Fees

CA, Doctor, Lawyer, Engineer વગેરે માટે:

• Section Code: 1027

---

Director Remuneration

• Section Code: 1028

---

Step 11: TDS Amount દાખલ કરો

હવે જેટલો TDS કાપ્યો હોય તે Amount દાખલ કરો।

ઉદાહરણ:

• ₹5,000

• ₹10,000

• ₹25,000

વગેરે।

---

Step 12: Add Button પર ક્લિક કરો

હવે:

Add

પર ક્લિક કરો।

તે પછી Entry Challan માં Add થઈ જશે।

---

શું એક Challan માં Multiple Sections Add કરી શકાય?

હા।

નવા Portal મુજબ એક જ Challan માં અલગ-અલગ Section Codes ઉમેરવામાં આવી શકે છે।

જેમ કે:

• Commission

• Interest

• Professional Fees

બધું એક સાથે ઉમેરવું શક્ય છે।

આ સુવિધા Accountants માટે ખૂબ ઉપયોગી છે।

---

Step 13: Interest / Late Fees / Penalty દાખલ કરો

જો લાગુ પડતું હોય તો:

• Interest

• Late Fees

• Penalty

ની Amount દાખલ કરો।

નહીંતર ખાલી રાખો।

---

Step 14: Payment Mode પસંદ કરો

હવે Payment Method પસંદ કરો।

જેમ કે:

• Net Banking

• Debit Card

• RTGS/NEFT

મોટાભાગે લોકો Net Banking પસંદ કરે છે।

---

Step 15: Bank પસંદ કરીને Continue કરો

હવે તમારી Bank પસંદ કરો અને:

Continue

પર ક્લિક કરો।

---

Step 16: Challan Details ચેક કરો

હવે Challan ની તમામ માહિતી Verify કરો।

ચેક કરો:

• Tax Year

• Section Code

• Amount

• Major Head

• Minor Head

બધું સાચું હોય તો આગળ વધો।

---

Step 17: “Pay Now” પર ક્લિક કરો

હવે:

Pay Now

પર ક્લિક કરો।

ત્યારબાદ:

• Terms & Conditions Accept કરો

• Submit to Bank પર ક્લિક કરો

---

Step 18: Net Banking દ્વારા Payment પૂર્ણ કરો

હવે Bank Portal ખુલશે।

અહીં:

• Login કરો

• OTP Verify કરો

• Payment Complete કરો

Payment Successful થયા પછી ફરી Income Tax Portal પર Redirect કરવામાં આવશે।

---

Challan Receipt કેવી રીતે Download કરવી?

Payment થયા પછી:

• Challan Counterfoil મળશે

• CIN Number મળશે

• BSR Code મળશે

તેને PDF માં Download કરીને સાચવી રાખો।

આ TDS Return Filing વખતે કામ આવશે।

---

Common Mistakes જે ટાળવી જોઈએ

ખોટો Section Code પસંદ કરવો

હંમેશા સાચો Code Verify કરો।

---

ખોટો Tax Year પસંદ કરવો

1 એપ્રિલ 2026 પછીના Payment માટે:

Tax Year 2026-27

જ પસંદ કરો।

---

Wrong Major Head

Company અને Non-Company માટે અલગ Head હોય છે।

---

Challan Receipt Download ન કરવી

હંમેશા Payment Receipt Save રાખો।

---

Conclusion

Income Tax Act 2025 લાગુ થયા પછી TDS/TCS Challan Payment System માં ઘણા ફેરફારો થયા છે। પરંતુ યોગ્ય Step-by-Step Process સમજ્યા પછી Challan ભરવી ખૂબ સરળ બની જાય છે।

સૌથી મહત્વપૂર્ણ બાબતો:

• યોગ્ય Tax Year પસંદ કરવું

• સાચો Section Code પસંદ કરવો

• Challan Details Verify કરવી

• Receipt Save રાખવી

જો તમે Accountant, Tax Consultant, Business Owner અથવા વિદ્યાર્થી છો તો Tax Year 2026-27 ની નવી TDS/TCS Challan Process સમજવી ખૂબ જરૂરી છે।