ITR-1 Filing 2025-26: Step-by-Step Complete Guide

-

 



ITR-1 Filing 2025-26: Step-by-Step Complete Guide

પરિચય

જો તમે સેલેરી, પેન્શન અથવા બેંક ઇન્ટરેસ્ટથી આવક મેળવો છો, તો તમને ITR-1 ફાઇલ કરવાની જરૂર પડી શકે છે. ઘણા લોકો Income Tax Return ફાઇલ કરતી વખતે ડરે છે કારણ કે તેમને લાગે છે કે process બહુ મુશ્કેલ છે. પરંતુ સાચી માહિતી અને proper guidance સાથે તમે માત્ર થોડા મિનિટમાં ITR-1 સરળતાથી ફાઇલ કરી શકો છો.

આ article માં આપણે AY 2026-27 માટે ITR-1 filing નો સંપૂર્ણ process સરળ ગુજરાતી ભાષામાં સમજશું.

ITR-1 શું છે?

ITR-1 ને Sahaj Form પણ કહેવામાં આવે છે. આ form ખાસ કરીને એવા taxpayers માટે છે જેમની income નીચે મુજબ હોય:

  • Salary અથવા Pension Income

  • One or Two House Property Income

  • Bank Interest / FD Interest

  • Agriculture Income ₹5,000 સુધી

  • Long Term Capital Gain (specified limit સુધી)

જો તમારી total income ₹50 લાખ સુધી છે, તો સામાન્ય રીતે તમે ITR-1 ફાઇલ કરી શકો છો.

કોણ ITR-1 ફાઇલ કરી શકે?

નીચેના taxpayers માટે ITR-1 યોગ્ય છે:

✅ Salaried Employees
✅ Pensioners
✅ Small Interest Income ધરાવતા લોકો
✅ Government Employees
✅ Teachers
✅ Private Employees

કોણ ITR-1 ફાઇલ કરી શકતું નથી?

નીચેના કેસમાં ITR-1 લાગુ પડતું નથી:

❌ Business Income હોય
❌ Freelancing Income હોય
❌ Foreign Assets હોય
❌ Director in Company હોય
❌ Capital Gain વધુ હોય
❌ Agriculture Income ₹5,000 થી વધુ હોય

આવા કેસમાં ITR-2 અથવા ITR-3 લાગુ પડી શકે.




ITR Filing પહેલા કયા Documents Ready રાખવા?

ITR ફાઇલ કરતા પહેલા નીચેના documents જરૂર check કરો:

1. Form 16

Employer દ્વારા આપવામાં આવે છે.

2. Form 26AS

TDS અને Tax details માટે.

3. AIS (Annual Information Statement)

તમારી તમામ financial transactions અહીં જોવા મળે છે.

4. TIS

Taxpayer Information Summary.

5. Bank Statement

Interest income verify કરવા માટે.

6. Aadhaar & PAN

PAN અને Aadhaar linked હોવું જોઈએ.




ITR Filing વહેલી ન કરવી કેમ?

ઘણા taxpayers April અથવા May માં જ return ફાઇલ કરી દે છે. પરંતુ એ સમયે ઘણીવાર AIS, TIS અને Form 26AS સંપૂર્ણ update થયેલ નથી હોતાં.

ઉદાહરણ તરીકે:

  • Salary partially reflect થાય

  • TDS incomplete હોય

  • Interest income update ન થયું હોય

આના કારણે mismatch notice આવી શકે છે.

Best Practice:

✅ 15 June પછી return file કરવી વધુ safe રહે છે.




ITR-1 Online Filing Step-by-Step Process

Step 1: Income Tax Portal Login કરો

Official portal પર login કરો.

  • PAN enter કરો

  • Password enter કરો

Step 2: e-File Option Select કરો

Menu માં:

e-File → Income Tax Return → File Income Tax Return

Step 3: Assessment Year Select કરો

AY 2026-27 પસંદ કરો.

Step 4: Online Mode Select કરો

“Proceed Online” પસંદ કરો.

Step 5: Start New Filing

“Start New Filing” પર click કરો.

પછી:

  • Individual Select કરો

  • Continue કરો

Step 6: ITR Form Select કરો

અહીં ITR-1 પસંદ કરો.

Portal તમને eligibility બતાવશે.

New Tax Regime Important Point

જ્યારે તમે ITR form open કરો છો ત્યારે by default New Tax Regime selected હોય છે.

જો Old Regime પસંદ કરવું હોય તો manually change કરવું પડે.

Personal Information Section

અહીં નીચેની details verify કરો:

  • Name

  • Address

  • Mobile Number

  • Email ID

  • Aadhaar Number

  • Bank Account

New Update:

હવે secondary address option પણ ઉમેરાયું છે.

જો same address હોય તો “Yes” select કરી શકો.

Nature of Employment

તમારી job category પસંદ કરો:

  • Government Employee

  • PSU Employee

  • Pensioner

  • Private Employee

  • Others

Salary Income Verify કરો

Portal પર prefilled salary દેખાશે.

પણ સીધું accept ન કરો.

નીચેની સાથે compare કરો:

✅ Form 16
✅ AIS
✅ Form 26AS

ઘણીવાર portal પર incomplete salary દેખાય છે.

Example of Mismatch

માનો:

Portal Salary: ₹5,13,000
Form 26AS Salary: ₹7,81,000

આનો અર્થ કે portal સંપૂર્ણ update નથી.

એટલે reconciliation કરવું ખૂબ જરૂરી છે.

Standard Deduction

New Regime હેઠળ:

✅ ₹75,000 Standard Deduction મળે છે.

આ automatically taxable salary ઘટાડે છે.

House Property Income

હવે ITR-1 માં:

✅ Two House Properties સુધી બતાવી શકાય છે.

જો તમારી પાસે house property income નથી તો “Nil” રાખી શકો.

Other Source Income

અહીં નીચેની income આવે છે:

  • Savings Interest

  • FD Interest

  • Refund Interest

  • Family Pension

બધી income properly disclose કરવી.

AIS માં શું Check કરવું?

AIS માં તમને નીચેની entries મળી શકે:

  • Salary

  • FD Interest

  • Mutual Funds

  • PF Withdrawal

  • TDS Entries

જો કંઈ missing હોય તો manually add કરવું પડી શકે.

PF Withdrawal Treatment

ઘણા લોકો PF withdrawal disclose કરવાનું ભૂલી જાય છે.

જો TDS deduct થયેલ હોય તો:

✅ Income પણ show કરવી
✅ TDS પણ claim કરવો

Deductions in New Regime

New Regime માં deductions limited છે.

પરંતુ નીચેના deductions મળી શકે:

  • 80CCD(2)

  • Agniveer Scheme deductions

Tax Paid Section

અહીં check કરો:

  • Salary TDS

  • Bank TDS

  • PF TDS

બધું correctly reflect થાય છે કે નહીં.

Tax Liability Verify કરો

તમારી taxable income મુજબ tax calculate થશે.

નવી tax regime હેઠળ rebate rulesને કારણે ઘણા taxpayers માટે tax NIL પણ આવી શકે.

Final Step: Preview & Submit

બધી information verify કર્યા પછી:

  1. Preview Return

  2. Validate કરો

  3. Submit Return

Return Verification

ITR file કર્યા પછી verification ફરજિયાત છે.

સૌથી સરળ રીત:

✅ Aadhaar OTP Verification

Verification વગર return અધૂરી ગણાય.




Common Mistakes to Avoid

❌ AIS check કર્યા વગર filing
❌ Wrong bank account
❌ Interest income ભૂલી જવી
❌ PF withdrawal disclose ન કરવું
❌ Early filing કરીને mismatch કરવો

Important Tips

✅ 15 June પછી filing કરવી
✅ Form 16 અને AIS reconcile કરવું
✅ TDS carefully verify કરવો
✅ Bank account pre-validate કરવું
✅ Mobile number active રાખવો

Conclusion

ITR-1 filing દેખાવમાં મુશ્કેલ લાગે છે, પરંતુ જો તમે step-by-step process follow કરો તો ખૂબ સરળ બની જાય છે. સૌથી મહત્વપૂર્ણ બાબત છે proper reconciliation અને correct information.

ક્યારેય ઉતાવળમાં return file ન કરો. પહેલા AIS, TIS, Form 26AS અને Form 16 match કરો. ત્યારબાદ જ final filing કરો.

સાચી રીતે ITR file કરવાથી:

✅ Refund ઝડપથી મળે
✅ Notice આવવાની શક્યતા ઘટે
✅ Future loan અને visa process સરળ બને

જો તમે beginner છો તો આ guide તમને સંપૂર્ણ confidence સાથે ITR-1 file કરવામાં મદદ કરશે.

Comments

Post a Comment

Popular posts from this blog

FY 2025-26 Car Purchase TCS Refund Guide – Complete Process to Claim 1% TCS Refund

-
Image
  FY 2025-26 Car Purchase TCS Refund Guide – Complete Process to Claim 1% TCS Refund Introduction Nowadays, many people buy cars without paying much attention to the extra charges added to the final invoice. However, if you purchased a car worth more than ₹10 lakh during FY 2025-26, the showroom or dealer may have collected 1% TCS (Tax Collected at Source) from you. Most taxpayers think this amount is a non-refundable extra expense. But the truth is, if your total taxable income is below the tax liability limit, you can claim this TCS amount back by filing your Income Tax Return (ITR). In this article, we will explain the complete process in simple English so you can easily understand: What is TCS on car purchase? Where to check it? How to file ITR? How to claim refund successfully? What is TCS on Car Purchase? TCS stands for Tax Collected at Source. Under the Income Tax Act, when a person purchases a motor vehicle worth more than ₹10 lakh, the seller or dealership collects 1% TCS ...
Read more

GST Registration Process in India (Step-by-Step Guide 2026)

-
Image
  🔥 GST Registration आसान तरीके से कैसे करें? अगर आप नया business शुरू कर रहे हैं या आपका turnover limit cross हो गया है, तो GST Registration करना जरूरी है । लेकिन कई लोगों को process समझ नहीं आता — इसलिए यहाँ हम आपको simple और step-by-step तरीका बता रहे हैं। 📌 किन लोगों को GST Registration जरूरी है? ✔ जिनका turnover ₹40 लाख (goods) से ज्यादा है ✔ जिनका turnover ₹20 लाख (services) से ज्यादा है ✔ Online sellers (Amazon, Flipkart, etc.) ✔ Interstate business करने वाले 👉 अगर आप इन categories में आते हैं, तो GST लेना compulsory है। 📄 GST Registration के लिए जरूरी Documents ✔ PAN Card ✔ Aadhaar Card ✔ Bank Account Details ✔ Address Proof (Electricity Bill / Rent Agreement) ✔ Passport Size Photo 👉 सही documents होने पर approval जल्दी मिलता है। 🧭 Step-by-Step GST Registration Process (2026) ✅ Step 1: Visit GST Portal 👉 Go to official website: https://www.gst.gov.in Click: Services → Registration → New Registration ✅ Step 2: Fill Basic Details (Part...
Read more

ટેક્સ બચાવવાની બેસ્ટ ગાઈડ – કાયદેસર રીતે ઇન્કમ ટેક્સ કેવી રીતે બચાવવો?

-
Image
  ટેક્સ બચાવવાની બેસ્ટ ગાઈડ – કાયદેસર રીતે ઇન્કમ ટેક્સ કેવી રીતે બચાવવો? પરિચય દરેક સેલેરીડ કર્મચારી, બિઝનેસ ઓનર અને ફ્રીલાન્સરનો એક સામાન્ય પ્રશ્ન હોય છે: “ટેક્સ કેવી રીતે બચાવવો?” ઘણા લોકો માને છે કે ટેક્સ સેવિંગ માત્ર અમીર લોકો માટે હોય છે, પરંતુ હકીકતમાં સ્માર્ટ ટેક્સ પ્લાનિંગ દરેક કમાણી કરનાર વ્યક્તિ માટે ઉપયોગી છે. જો તમે કાયદેસર અને સ્માર્ટ રીતે ટેક્સ બચાવવા માંગો છો, તો આ ડિટેઇલ ગાઈડ તમારા માટે ખૂબ ઉપયોગી છે. ટેક્સ સેવિંગ શું છે? સરકાર કેટલીક ઇન્વેસ્ટમેન્ટ અને ખર્ચ પર ટેક્સ લાભ આપે છે. આ કાયદેસર લાભોનો ઉપયોગ કરીને તમે તમારી ટેક્સેબલ ઇન્કમ ઘટાડીને ટેક્સ બચાવી શકો છો. આ પ્રક્રિયાને ટેક્સ સેવિંગ કહેવામાં આવે છે. ટેક્સ પ્લાનિંગ અને ટેક્સ ચોરીમાં ફરક ટેક્સ પ્લાનિંગ આ કાયદેસર રીત છે જેમાં તમે સરકાર દ્વારા આપવામાં આવેલા નિયમો મુજબ ટેક્સ બચાવો છો. ટેક્સ ચોરી આ ગેરકાયદેસર રીતે આવક છુપાવવાની પ્રક્રિયા છે. હંમેશા કાયદેસર ટેક્સ સેવિંગ પદ્ધતિઓનો જ ઉપયોગ કરો. સેલેરીડ કર્મચારીઓ ટેક્સ કેવી રીતે બચાવી શકે? 1. હેલ્થ ઇન્શ્યોરન્સ મેડિકલ ઇન્શ્યોરન્સ પ્રીમિયમ પર ટેક્સ લાભ મળી શકે છે. પરિવાર માટે...
Read more